Od kilku lat Stowarzyszenie Prawnicy na Rzecz Zwierząt konsekwentnie udowadnia, że edukacja prawna może i powinna iść w parze z kształtowaniem wrażliwości społecznej. Z tej potrzeby powstały scenariusze zajęć o prawnej ochronie zwierząt, które trafiają do przedszkoli, szkół podstawowych oraz szkół średnich, stając się realnym narzędziem wpływu na postawy dzieci i młodzieży.
Edukacja o ochronie zwierząt zaczyna się od rozmowy. Od uważnego wysłuchania, od prostych pytań zadawanych przez dzieci, od uświadomienia sobie, że zwierzęta czują, potrzebują i podlegają ochronie. Właśnie z takiego założenia wyszły nasze prawniczki, tworząc i udostępniając scenariusze zajęć edukacyjnych, które są wykorzystywane w przedszkoli, szkół podstawowych oraz średnich w całej Polsce.
Scenariusze przygotowane przez Stowarzyszenie nie mają charakteru teoretycznego wykładu o przepisach. Są realnym narzędziem wspierającym rozwój empatii u dzieci i młodzieży i zostały przygotowane na podstawie autentycznych spraw z naszej praktyki zawodowej. Ich głównym celem jest kształtowanie wrażliwości oraz gotowości do reagowania wtedy, gdy zwierzęta potrzebują naszej pomocy.
Lekcje oparte na naszych scenariuszach odbywają się w różnych częściach Polski! Jedne z pierwszych odbyły się m.in. w Szkole Podstawowej nr 12 w Grudziądzu, gdzie uczennice i uczniowie klas 4a i 5a wzięli udział w lekcji poświęconej utrzymywaniu zwierząt we właściwych warunkach bytowania. Zajęcia zostały przeprowadzone w ramach kampanii „Każde zwierzę zasługuje na troskę”. Dzieci poznawały podstawy prawnej ochrony zwierząt oraz uczyły się rozpoznawać sytuacje, w których zwierzęta cierpią i które wymagają naszej reakcji. Podobne refleksje pojawiły się w Szkole Podstawowej nr 3 w Żorach, gdzie uczniowie klasy 4b uczestniczyli w lekcji o prawach zwierząt prowadzonej przez adw. Ewę Koper.
Edukacja prawna o zwierzętach to także bezpośrednie spotkania z prawniczkami i prawnikami, które często stają się dla dzieci pierwszym kontaktem z zawodem adwokata czy radcy prawnego. W Szkole Podstawowej nr 36 w Bielsku-Białej uczniowie klasy 3d uczestniczyli w zajęciach prowadzonych przez adw. Justynę Lasek. Rozmowy o szacunku wobec zwierząt, o odpowiedzialności opiekunów i o tym, jak prawo chroni istoty bezbronne, zostały uzupełnione o element, który dzieci zapamiętają na długo. Na koniec dzieci mogły przymierzyć togę Pani adwokat i posłuchać ciekawostek związanych z jej codzienną pracą.
Wypowiedzi dzieci – proste, szczere i niezwykle trafne pokazują, jak ogromną moc ma dobrze poprowadzona edukacja: „zwierzęta są ważne”, „zwierzęta to nie rzeczy”, „trzeba je szanować i chronić”. Te słowa dają nadzieję, że rośnie pokolenie bardziej świadome i uważne na los istot słabszych.
Podobne spotkania odbywają się również w szkołach niepublicznych i placówkach prowadzonych przez zgromadzenia zakonne. W Szkole i Przedszkolu Sióstr Dominikanek uczniowie klas drugich uczestniczyli w zajęciach poświęconych prawom zwierząt, które poprowadził adw. Artur Grabowski. Było to kolejne spotkanie pokazujące, że rozmowa o ochronie zwierząt może być prowadzona w sposób przystępny, spokojny i angażujący nawet dla najmłodszych uczniów. Takie lekcje nie tylko poszerzają wiedzę dzieci, ale także budują w nich wrażliwość i poczucie odpowiedzialności za istoty, które same nie potrafią się obronić.
Nasze scenariusze trafiają również do szkół średnich, gdzie rozmowa o prawach zwierząt nabiera dodatkowego, bardziej odpowiedzialnego wymiaru. W II Liceum Ogólnokształcącym im. Marii Skłodowskiej-Curie młodzież uczestniczyła w zajęciach prowadzonych przez r. pr. Paulinę Kanię. Podczas prelekcji licealiści poznali różne formy znęcania się nad zwierzętami, dowiedzieli się, jakie konsekwencje karne grożą za takie czyny oraz jakie minimalne warunki bytowe muszą być zwierzętom zapewnione zgodnie z prawem. Dla wielu z nich była to wiedza, która zmienia perspektywę i skłania do refleksji nad własnymi postawami.
Równie ważnym przykładem wykorzystania naszych scenariuszy były zajęcia w Prywatnej Szkole Podstawowej nr 98 „Didasko” w Warszawie, gdzie uczniowie klas 7 omawiali temat utrzymywania zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania jako formy znęcania się nad zwierzętami, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji koni z Morskiego Oka. Zajęcia odbywały się pod okiem naszej członkini apl. adw. Anny Olszewskiej. Była to lekcja wymagająca, ale niezwykle potrzebna – pokazująca, że prawo i empatia muszą iść w parze.
16 lutego 2026 r. nasza członkini r. rp. Katarzyna Konopka poprowadziła zajęcia w Liceum Miodowa Zajęcia zostały zrealizowane w oparciu o nasze autorskie scenariusze lekcji. Tematem była sytuacja koni pracujących w rejonie Morskiego Oka. To temat, który budzi emocje oraz skłania do ważnych rozmów o odpowiedzialności, empatii i naszych codziennych wyborach.
Edukacja o ochronie praw zwierząt nie zaczyna się jednak na szkołach podstawowych. Scenariusze Stowarzyszenia są wykorzystywane również w przedszkolach, gdzie w dostosowanej do wieku formie wprowadzają najmłodszych w temat szacunku wobec zwierząt. W Przedszkolu nr 8 im. Marii Krystyny Habsburg dzieci poznawały prawa i potrzeby zwierząt podczas spotkania z adw. Joanną Kastelik. Prosty język, rozmowa i aktywne włączanie dzieci sprawiły, że kilkulatki zrozumiały, że każde zwierzę zasługuje na opiekę i dobre traktowanie.
Materiały edukacyjne przygotowane przez Stowarzyszenie znajdują zastosowanie także podczas warsztatów i wydarzeń skierowanych do dorosłych. Podczas IX edycji Dni Otwartych Okręgowej Izby Radców Prawnych w Rzeszowie r. pr. dr Marta Sagan-Martko poprowadziła warsztat dotyczący obowiązków opiekunów zwierząt, odpowiadając na liczne pytania uczestników związane z ochroną i dobrostanem zwierząt. Scenariusze i materiały edukacyjne opracowane przez Stowarzyszenie okazały się w tym kontekście nieocenionym wsparciem.
Wszystkie te działania łączy jeden wspólny mianownik: przekonanie, że bez rzetelnej edukacji nie da się skutecznie wzmacniać ochrony zwierząt. Dlatego na stronie Stowarzyszenia w zakładce Do pobrania udostępniamy bezpłatnie scenariusze lekcji, prezentacje, poradniki, wzory pism i materiały, które pomagają reagować w sytuacjach, gdy zwierzę potrzebuje pomocy. To narzędzia tworzone przez praktyków. Z myślą o realnym, odważnym działaniu na rzecz zwierząt!
Każda przeprowadzona lekcja, każde spotkanie w szkole czy przedszkolu to mały krok w stronę większej zmiany – zmiany świadomości, postaw i sposobu myślenia o zwierzętach jako istotach czujących, którym przysługuje ochrona i szacunek. Wierzymy, że właśnie od takich kroków zaczyna się lepsza przyszłość – dla zwierząt i dla nas wszystkich.
Zachęcamy do korzystania z przygotowanych przez nas materiałów!
